Litwa

Litwa (lit. Lietuva, Republika Litewska, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jedno z państw nadbałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim) oraz z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

 

Flaga państwowa Litwy

 

Barwy mają swoją symbolikę. Żółty odnosi się do koloru słońca i oznacza szlachetność i uczciwość. Zielony nawiązuje do koloru roślin i jest symbolem życia oraz nadziei. Czerwony to kolor krwi i łączy się z miłością, odwagą i poświęceniem dla ojczyzny. Kolory żółty i zielony razem symbolizują też krajobraz Litwy (pola i lasy), zaś czerwony – przelaną krew. Wszystkie te trzy kolory razem występują często w litewskich strojach ludowych.

 

 

Godło państwowe

 

Od 1991 r. godłem państwowym jest wizerunek białej Pogoni w czerwonym polu.

 

Położenie geograficzne

 

Litwa położona jest w Europie Środkowo- Wschodniej. Leży na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Pod względem powierzchni Litwa zajmuje 23 miejsce w Europie –jest większa od sasiadującej Łotwy i Estonii, a także takich krajów jak Belgia, Dania, Holandia, Luksemburg czy Szwajcaria. Republika Litewska graniczy na północy z Łotwą (588 km), na wschodzie z Białorusią (660 km), na południu z Polską (103 km) i Obwodem Kaliningradzkim (Federacja Rosyjska, 273 km). Granica morska wynosi 90 km  wzdłuż wybrzeża Bałtyku. Rozciągłość ze wschodu na zachód wynosi 373 km, a z północy na południe – 276 km.

W 1989 r. Francuski Narodowy Instytut Geograficzny ustalił, że w odległości 24 km od Wilna na północny zachód znajduje się geograficzne centrum Europy.

wilno

Powierzchnia

 

Powierzchnia Litwy jest 65 300 km kw. Mniej więcej jedną trzecią część terytorium zajmują lasy; 4,5 proc.
wody śródlądowe. Na Litwie jest ponad 2800 jezior o powierzchni ponad 0,5 ha oraz 18 rzek o długości ponad 100 km.

 

Ludnosć

 

Ogółem Litwa liczy 3,4 mln obywateli (2005 r.). Około 67% stanowią mieszkańcy miast. Struktura narodowościowa Litwy jest dość zróżnicowana. Litwę zamieszkuje 115 różnych grup etnicznych. Większość mieszkańców kraju stanowią Litwini – 83,5 proc. Najliczniej reprezentowane mniejszości narodowe to Polacy – 6,7 proc., Rosjanie – 6,3 proc. i Białorusini – 1,2 proc. Inne narodowości – 2,3 proc. to: Ukraińcy, Łotysze, Żydzi, Tatarzy, Karaimowie i in.
W stolicy Litwy, Wilnie mieszka około 600 tys. ludności. Z czego osoby narodowości litewskiej stanowią około 60% mieszkańców stolicy, narodowości polskiej 19%, rosyjskiej 14%. Stolicę zamieszkują też mieszkańcy innej narodowości.

 

Religia

 

Pod względem wyznaniowym najliczniejszą grupę stanowią na Litwie katolicy przynależący do Kościoła rzymskokatolickiego (ok. 80 proc.), inne konfesje – prawosławni, ewangelicy luteranie, ewangelicy reformaci, staroobrzędowcy, baptyści, żydzi, muzułmanie sunnici, karaimi i in.

 

Język

 

Językiem urzędowym na Litwie jest litewski. Wraz z pokrewnym językiem łotewskim należy do bałtyckiej grupy języków indoeuropejskich. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jako osobny język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich zaczął się rozwijać w VII wieku n.e.
Jako język pisany pojawił się dopiero w XVI wieku. Współczesna forma języka litewskiego ukształtowała się na przełomie XIX-XX wieku. Język litewski jest bardzo interesujący dla językoznawców, gdyż podobnie jak język łotewski, zachował wiele archaicznych cech indoeuropejskich. Pewien wpływ na ten język wywarły języki sąsiadujących narodów słowiańskich: język polski, język białoruski i język rosyjski, aczkolwiek w pierwszej połowie XX w., po odzyskaniu niepodległości przez Litwę można było zaobserwować tendencję do zastępowania slawizmów wyrazami rodzimymi. Z mieszkańcami Wilna można próbować porozumieć się w językach: polskim, rosyjskim, a z młodym pokoleniem w języku angielskim.

 

Słowniczek polsko-litewki

 

dzień dobry – laba diena
do widzenia – viso gero
cześć – labas
dziękuję – ačiū
proszę – prašau
gdzie? – kur?
sklep – parduotuvė
kawiarnia – kavinė
chleb – duona

piwo – alus
zupa – sriuba
śniadanie – pusryčiai

 

Klimat

 

Klimat na Litwie jest morski/kontynentalny. Średnia temperatura w lipcu: +17°C, w styczniu: -4,9°C. Jednak latem temperatura może wzrosnąć do +30°C, a zimą spaść do -32°C. Lato charakteryzuje się rześkim powietrzem, nie w każdą zimę obficie spada śnieg.

Czas

 

Na Litwie obowiązuje czas GMT + 2 godziny. W tej samej strefie czasowej leżą Łotwa, Estonia i Finlandia. W stosunku do Polski, czas tu jest o godzinę do przodu.

 

Pieniądze

 

Środkiem płatniczym obowiązującym na Litwie od stycznia 2015r. jest EURO. 1 EUR = 100 ct

 

 

Granica

 

W związku z wejściem Polski i Litwy do Układu z Schengen w dniu 21 grudnia 2007 r. (przejścia lądowe i morskie) oraz 29 marca 2008 r. (lotniska, wraz z nowym rozkładem lotów) w dalszym ciągu będą wymagane
dokumenty przy przekraczaniu granicy. Porozumienie to znosi jedynie kontrolę graniczną osób przekraczających granice między państwami członkowskimi, która jednak może być przeprowadzona wyrywkowo przez właściwe służby już na terytorium tych państw. Obywatele polscy na terytorium państw należących do Unii Europejskiej i Układu z Schengen zobowiązani są do posiadania ważnych dokumentów, tj.: własny dowód osobisty (po 31 grudnia 2007 r. tylko nowy wzór) lub paszport, wydanych przez polskie władze. Nie ma możliwości przekroczenia granicy posiadając między innymi: legitymację szkolną, prawo jazdy, wpis dziecka w dowodzie osobistym rodzica, legitymację ubezpieczeniową, itp. Brak wymaganych dokumentów bedzie związany z odpowiedzialnością karną zgodnie z przepisami wewnętrznymi kraju, w którym
przeprowadzana jest kontrola.

 

Miasta według ludności

 

Największymi miastami są:

Wilno – 542,2 tys. mieszkańców;
Kowno – 378,9 tys. mieszkańców;
Kłajpeda – 192,9 tys mieszkańców;
Szawle – 133,8 tys. mieszkańców;
Poniewież – 119,7 tys. mieszkańców.

Stolica

 

Stolicą Litwy jest Wilno. Wilno zostało założone w 1323 r.; w rzeczywistości miasto u zbiegu rzek Wilii i Wilejki z zamkiem warownym na wzgórzu istniało już wcześniej. Starówka wileńska jest jedną z największych i najpiękniejszych w Europie Wschodniej i Środkowej (360 ha) i jest obiektem światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Miasto posiada dobrą sieć komunikacji miejskiej: trolejbusy, autobusy i mikrobusy, dużo taksówek.

 

Komunikacja

 

Autobusy kursują we wszystkich większych miastach Litwy. Trolejbusy – w Wilnie i Kownie. Rozkład jazdy autobusów i trolejbusów można sprawdzić na stronie internetowej (w jęz. angielskim i rosyjskim) – www.vilniustransport.lt Cena taksówek w Wilnie wynosi od 0,50 EUR do 1 EUR za 1 km.

 

Parkingi

 

Płatne parkingi chronione znajdują się w dużych miastach. Cena wynosi 1-2 EUR/godz. (jezeli chcemy zostawić auto na dłużej – 20EUR). Godzina parkowania na starówce kosztuje 1-2 EUR/godz., w centrum – 2 EUR, zaś dalej od starówki – 0.50 EUR

 

Ambasada

 

Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się w Wilnie przy ulicy św. Jana

 

Telefony alarmowe

 

Ogólny numer alarmowy:
112 – dostępny we wszystkich sieciach łączności telefonicznej na całym terytorium Republiki Litewskiej. Bezpłatne połączenia całodobowe z sieci telefonii komórkowej i stacjonarnej. Dzwoniąc pod numer 112 można zgłosić naruszenia prawa, nagłe zagrożenia dla życia, zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska itp. oraz wezwać odpowiednie służby ratunkowe.

 

Palenie

 

Od 2007 r. na Litwie wprowadzono zakaz palenia w restauracjach, kawiarniach, barach, w klubach, w dyskotekach. Palić można w specjalnie wyznaczonych miejscach. miejscach niektórych lokalach po prostu trzeba wyjść na zewnątrz.

 

Przewodnik po Wilnie i Ostrej Bramie

Oprowadzanie po Wilnie oraz noclegi